خانه / مقالات / روانشناسی / آشنایی با مفهوم سایه شخصیت
سایه شخصیت

آشنایی با مفهوم سایه شخصیت

سایه شخصیت

سایه‌ شخصیت  نمایان‌گر صفات و خصوصیات ناشناخته یا کم شناخته و یا طرد شده انسان است .و شناخت سایه مهم‌ترین بخش خودشناسی عمقی می‌باشد . در این مقاله از پایان تازه به توضیحاتی درباره سایه شخصیت می پردازیم.

تعریف سایه شخصیت

سایه شخصیت جزو نظریه روان‌کاوی کارل گوستاویونگ، روان‌شناس، پزشک و فیسلوف سوییسی است که شصت سال از زندگی خود را صرف شناخت روان پیچیده انسان و شیوه‌های برطرف‌کردن مشکلات او کرد. او «نیمه تاریک وجود انسان» را سایه نامید. به اعتقاد وی، سایه کسی است که شما نمی‌خواهید آن باشید. سایه بخشی از شخصیت ماست که چندین عامل را در بر می‌گیرد و ما از آن بی‌خبریم. ۱- سایه شخصیت شامل آن کهن‌الگوهایی است که ما از آن خبر نداریم ۲- سایه شخصیت شامل آن قسمت از شخصیت است که بالقوه است و هنوز بالفعل در نیامده است؛ یعنی مجموعه‌ای از توانایی‌هایی که در وجود هر فرد وجود دارد، اما شکوفا نشده است؛ مثل خوش‌خطی، استعداد و توانایی در موسیقی و… ۳- خصوصیاتی که ما آنها را می‌شناسیم، اما آنها را انتخاب نمی‌کنیم.

فرض کنید من آدم ترسویی هستم و این را می‌دانم، اما آن را نمی‌پذیرم یا آدم حسودی هستم و به آن واقفم؛ اما این موضوع را نمی‌پذیرم. پس می‌گوییم ممکن است ویژگی‌هایی مانند ترس، عصبانیت، خودخواهی و… در ما وجود داشته باشد، اما ما آن را نمی‌پذیریم. مجموعه این سه عامل ذکرشده، بخشی پنهانی را در وجود انسان ایجاد می‌کند که به راحتی قابل دسترسی و شناسایی نیست. در واقع، در گذر زمان مکانیسم‌های روانی این سه بخش را پوشانده‌اند که یونگ اسم آنها را «سایه شخصیت» گذاشته است؛ یعنی قسمت تاریک وجود ما، قسمتی که برای خودمان و برای دیگران پنهان است؛ اگرچه ممکن است برای خودمان مشخص باشد؛ مثل مورد سوم؛ اما کهن‌الگوها برای خودمان مشخص نیست؛ یعنی آن توانایی‌های بالقوه‌ای که هنوز بالفعل نشده‌اند و ما از آن خبر نداریم، مثلا ما شاید استعدادی داشته باشیم و خودمان از وجودش بی‌اطلاع باشیم. البته یک بخش دیگری وجود دارد که می‌دانیم اما آن را مخفی کرده‌ایم که اینجا بحث نقاب پیش می‌آید.

تعریف نقاب

«نقاب شخصیت» چیزی است که افراد به صورتشان می‌زنند تا شخصیتشان را از دیگران پنهان کنند؛ مثلا من قبول دارم آدم عبوسی هستم، اما در اجتماع می‌خندم و شوخی می‌کنم؛ برای اینکه دیگران فکر نکنند من عبوس هستم؛ به این رفتار، نقاب یا پوشش گفته می‌شود. نقاب شخصیت، چیزی است که شخص در انظار عمومی به نمایش می‌گذارد و الزاما خود او نیست و در حقیقت شخصیتی است که فرد در روابط شخصی و یا محیط‌های کاری خود به جامعه نشان می‌دهد؛ مانند رفتاری که یک مدیر، رئیس و… در محل کار متناسب با وظایف و مسئولیت‌هایش از خود بروز می‌دهد، اما در منزل طور دیگری رفتار می‌کند

سایه های شخصیتی بخشهایی ازشخصیت ماست که به علت طرد شدگی فردی واجتماعی وفرهنگی به درون ناخود آگاه ما پس رانده شده واز آنجا در روان وتصمیمات ما به شدت نقش ایفا میکند.

برای ردیابی سایه ها میتوان به سراغ نقص ها رفت ؛هرجایی که ما نقصی را داریم وبا آن احساس شرمندگی وبی کفایتی میکنیم ،تمام سعی خود را مینمائیم تا با نقابهای مختلف آن را از منظر نگاه دیگران وخود بپوشانیم .از همین جا فاجعه آغاز میشود.

و این امر می‌تواند حس خوب نشاط را از زندگی شما برباید، و تلخی‌ها ،شکست‌ها و مشکلاتی را در زندگی خانوادگی و کاری بر شما تحمیل نماید .

این نشانه‌ها اگر در شما هست ،به شما می‌گوییم در اسارت سایه شخصیت گرفتار آمده‌اید

۱ – وقتی یکی از دوستان یا بستگانتان خطایتان را به شما تذکر می دهد به خشم  می آیید .
۲- هنگامی که حس می کنید کسی که به شما خرده می گیرد خودش بهتر از شما نیست پس حق ندارد به شما خرده بگیرد .
۳- فکر می کنید تنها باشید خیلی بهتر است چون آدمها خیلی آسیب زننده هستند و از روابط به ناامنی رسیده اید .
۴- از اینکه همرنگ جماعت نشوید دلهره و اضطراب دارید .
۵- زمانیکه از دست اشتباهات و خطاهای هم جنسان خود بیشتر از جنس مخالف ناراحت می شوید .
۶- موقعیت هایی را به یاد می آورید که خود را با ویژگی های غیر واقعی معرفی کرده اید.
۷- برخی از خصایص خود را پنهان می کنیم و از احتمال بروز آن اضطراب داریم .
۸- درباره ی برخی آدمها احساس می کنید ،اصلا برایتان قابل تحمل نیستند .
۹- من رازهای زیادی در درونم از خودم دارم که اگر برملا شود آدمهای اطرافم کنارم خواهند گذاشت .

۱۰- خودم و دیگران را خیلی صادق نمی دانم.
۱۱- احساس می کنید اگر خود واقعیتتان باشید برای خیلی از روابطتان دیگر جذاب نیستید.
۱۲- در خوابهایتان شخصیتی از خود می بینید که با شما در زندگی روزمره کاملا متفاوت و گاهی متضاد است.

جالب است بدانید تکرارشدن درس‌های زندگی با سایه‌ها در ارتباط است. اتفاقات و حوادثی که مکررا در زندگی می‌بینیم، به خاطر نیمه تاریک وجودمان است. لزومی به شناخت تمام ابعاد سایه نیست، اما آگاهی مهم است. «فارابی» جمله‌ای زیبا دارد که وقتی نام او ذکر می‌شود، یادآور عقل نظری و عقل عملی است. او می‌گوید: قرار نیست تمام ابعاد آن را بشناسید، همین که به این مسئله اشراف داشته باشیم و سطح آگاهی فرد از این سایه بالا برود، در جهت کنترل و حفظ شخصیت فرد به او بسیار کمک می‌کند. پس باید آگاهی و بینش خودمان را بالا ببریم. درس‌های زندگی به خاطر نیمه تاریک ماست. مثلا اگر شما عاشق یک آدم بدبین شوید و زمانی میان شما و آن فرد، فاصله و جدایی رخ دهد و شما گزینه دیگری را انتخاب کنید، گزینه بعدی هم پارانوئید خواهد بود و آن به این دلیل است که شما در واقع آدم‌هایی را جذب می‌کند که مطابق با سایه شما باشند؛ البته بدون اینکه خودتان بدانید.

مثال دیگر اینکه اگر تو به من دروغ بگویی و من به تو دروغ بگویم و تو با کسانی معاشرت داری که آنها به تو دروغ می‌گویند، به خاطر دروغ‌گویی تو نیست، در حقیقت این جذب به خاطر سایه‌ای است که در وجود خودت است و ناخودآگاه آدم‌های دروغگو را جذب می‌کنی. سایه‌ها تنها ابعاد منفی وجودی ما نیستند، بلکه هر بخشی که آن را نادیده بگیریم و به آن آگاه نباشیم، سایه ماست.

سایه شخصیت کاملا با عقده‌های روانی در ارتباط است. عقده یعنی ناکامی، احساس کمبود و ضعف. کسانی که سایه‌های گسترده‌ای دارند و حاضر به پذیرش ضعف و نقاط ضعفشان نیستند، عقده‌های روانی آنها بیشتر است و دائما به دنبال نهان‌کردن این عقده‌ها هستند. این عقده‌ها از درون، این‌گونه افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهد. برای اینکه عقده‌های روانی حل شود، اول سایه باید حل شود.

منبع: پایان تازه

 

درباره ی payanetaze

مطلب پیشنهادی

روده

۹ علامت که نشان میدهد کارکرد روده ها کامل نیست

    آیا این احساس را همیشه دارید که هوس خوردن شیرینی جات کرده اید؟آیا …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Privacy Preference Center

Close your account?

Your account will be closed and all data will be permanently deleted and cannot be recovered. Are you sure?